Investeren onder nieuwe condities

Onze wereld verandert. Klimaatverandering, duurzaamheid, diversiteit en inclusiviteit en (bedrijfs)huisvesting zijn belangrijke thema’s en uitdagingen van onze tijd. Leven in ‘het nu’ kan niet meer. We moeten vooruit kijken naar de toekomst. Een duurzame, volhoudbare toekomst voor ons allemaal. Om die te bereiken zullen we circulair en biobased moeten bouwen, moeten zorgen voor energiezuinige of zelfs energieleverende gebouwen, en prettige gebieden en leefomgevingen moeten creëren voor alle verschillende groepen en bedrijven in onze samenleving. Alleen door samen te werken en zelf proactief stappen te zetten kunnen we onze gewenste toekomst bereiken. In het Bouw- en Vastgoedbericht van 2022 lees je waarom we moeten veranderen, hoe we kunnen veranderen, en welke regels de overheid in gedachten heeft voor onze sector. Ook lees je zes themaverhalen waarin we je laten zien wat verandering betekent voor verduurzaming, kwaliteitsborging, goed verhuurderschap, het (beter) benutten van de bestaande woning- en bedrijfsruimte voorraad en diversiteit en inclusiviteit. Kortom: de wereld verandert, verander jij mee? 


Noodzaak tot veranderen

We leven in een tijd van transities en grote opgaven. Denk aan de energietransitie, klimaatadaptatie, (on)toegankelijkheid van zorg en huisvesting en gewijzigde internationale toeleveringsketens. Bouw en vastgoed zijn onlosmakelijk met deze vraagstukken verbonden. We merken dan ook dat de uitvoering van ons werk complexer wordt. Naast rekening houden met kansrijke locaties en veranderende wensen van gebruikers hebben we ook steeds meer te maken met (on)beschikbaarheid van grondstoffen en personeel en met aanvullende regels over bijvoorbeeld stikstof en energielabels. Dit beïnvloedt ons bestaansrecht. Waar het voorheen vooral ging om wat we deden gaat het tegenwoordig ook steeds meer over de condities waaronder we investeren. Hoe dragen we bij aan een toekomstbestendige samenleving zonder een te groot beroep te (moeten) doen op grondstoffen, teveel uitstoot, of te grote verschillen tussen bevolkingsgroepen? 


P00010770

Wat moet er gebeuren? 

Om een toekomstbestendige en inclusieve samenleving te bereiken moet ook de wereld van bouw- en vastgoed zich aanpassen. Tegelijkertijd moet de ‘business case’ blijven kloppen. We moeten meer circulair en biobased bouwen, zorgen voor energiezuinige of zelfs energieleverende gebouwen en gebieden en prettige leefomgevingen maken voor uiteenlopende groepen mensen en soorten bedrijven. De meeste mensen in ons vakgebied weten dit wel. Maar weten dat er iets moet veranderen betekent nog niet dat het ook voldoende gebeurt. Geregeld hebben we moeite om tot uitvoering te komen. Veranderen is complex, onzeker, ingewikkeld, moeilijk, duur, spannend. We weten dat het anders moet en willen ook best veranderen, maar toch lukt het niet altijd. Hoe doorbreken we dit? En hoe zorgen we dat we de grote opgaven echt te lijf gaan? 


Overheid waakt over ons collectief belang 

Lange tijd heeft de overheid veel aan de markt overgelaten. We zien nu een beweging waarin de overheid de regie juist meer naar zich toe trekt. Ook in ons domein. Denk aan het stikstofbeleid, de bouwagenda, huurregulering of duurzaamheidseisen. Gezien het grote maatschappelijk belang van al deze opgaven lijkt het vanzelfsprekend dat de overheid strenger optreedt. Tegelijkertijd zien we dat de overheid worstelt en zoekt. Als het je in het huidige politieke speelveld al lukt om nieuwe regels op te stellen is de vervolgvraag bijna altijd hoe je tot uitvoering komt. Hoe ga je om met weerstand vanuit de samenleving, hoe zorg je dat regels worden nageleefd en hoe voorkom je (ongewenste) neveneffecten? Welke bestuurslaag is verantwoordelijk en beschikt die laag wel over voldoende kennis, capaciteit en middelen? Misschien zitten we ook in een transitie als het aankomt op uitvoering van beleid. Wat we gewend waren – dingen centraal opleggen - werkt steeds minder goed, maar wat hiervoor in de plaats moet komen is onduidelijk. 


Samen vooruit 

We moeten sneller vooruit. In plaats van wachten op nieuwe regels en kaders moeten we allemaal vaker pro actief stappen zetten richting een betere, meer toekomstbestendige wereld. Overheid, bedrijfsleven en burgers, samen gericht op het collectief belang. De overheid blijft primair verantwoordelijk voor het schetsen van de lange termijn visie en de regels en wetten die daaruit volgen. Maar als marktpartij hoef je niet af te wachten. Sterker nog: je doet er goed aan om voor te sorteren. Dat hoeft niet plotsklaps, het roer kan ook in stappen om. Veranderen doe je omdat dat het goede is én omdat verandering nieuwe kansen en zakelijke mogelijkheden biedt. Successen uit het verleden bieden geen garantie voor de toekomst en voor sommige producten en diensten zal straks geen markt meer zijn. Als het niet je klanten zijn die wegblijven, dan is het wel de overheid die verandering afdwingt. Ben je geen deel van de oplossing, dan word je deel van het probleem. Dat lijkt misschien betuttelend, alsof er niets meer ‘mag’ van de overheid, maar het is eigenlijk onze toekomst die het van je eist. En wees eerlijk: jij beseft je toch ook dat het anders moet?


“Ben je geen deel van de oplossing, dan word je deel van het probleem.”


In het Bouw- en Vastgoedbericht 2022 staan we stil bij wat alle veranderingen betekenen voor onze sector en onze gezamenlijke doelen. Hoe blijven we succesvol én slagvaardig in een snel veranderend speelveld met steeds nieuwe kaders, spelers en spelregels? Hoe komen we van grote ambities naar concrete uitvoering en oplossingsgerichte acties? En hoe houden we aandacht voor ‘de dingen goed doen’ maar focussen we vooral op ‘de goede dingen doen’? Je leest het hier.