nieuwbouw duurzaam starters - Kind speelt met stenen

Foreword

P00033814

Peter de Bruin

Directeur Rabo Real Estate Finance

Voorwoord

Stenen met impact

De bouw- en vastgoedsector is letterlijk en figuurlijk van grote waarde voor onze maatschappij. Voor al onze activiteiten is er wel een gebouw. Om te wonen, werken, winkelen, reizen, leren, ontmoeten, sporten en ga zo maar door. Vanuit financieel perspectief zijn ‘stenen’ een asset waarin je kunt investeren en waarmee je - als je het goed doet - geld kunt verdienen. Veel pensioenfondsen investeren om die reden met ons collectief vermogen in Nederlands vastgoed. Vanuit het andere perspectief zijn gebouwen het fysieke jasje waarin onze samenleving prettig en toekomstbestendig kan functioneren. ’Stenen’ zijn meer dan de optelsom van euro’s en losse activiteiten. In gebouwen en hun omgeving komen mensen samen en wordt geleefd. Gebouwen zijn om die reden betekenisvol voor alle mensen. Jong en oud, arm en rijk, met en zonder migratieachtergrond, zelfredzaam en hulpbehoevend.

Veranderende samenleving
Een open, veilige, gezonde en betaalbare gebouwde omgeving is niet vanzelfsprekend. Onze samenleving is daarnaast steeds aan het veranderen . Denk aan de energietransitie, klimaatadaptatie, vergrijzing, digitalisering en betaalbaarheid van wonen voor iedereen. Al deze transities hebben een directe relatie met onze gebouwde omgeving, met vastgoed en met stenen. Met een groeiende en veranderende bevolking en vanuit de behoefte aan toekomstbestendige leefomgevingen, moeten we bestaande gebouwen en infrastructuur verbeteren en verduurzamen, nieuwe gebouwen en wegen toevoegen en tegelijkertijd natuur en biodiversiteit beschermen. Geen makkelijke opdracht, maar wel een waar onze sector het verschil in kan maken. Door te investeren in projecten die economische, sociale en ecologische voordelen weten te combineren, leveren de bouw- en vastgoedsector een bijdrage aan bredere welvaart in ons land. Zo maken we met onze stenen impact.

Regeerprogramma en onze sector
In september presenteerde het kabinet het regeerprogramma. Vooral migratie en bestaanszekerheid zijn speerpunten, maar ook woningbouw en ruimte voor ondernemerschap komen aan bod. De koning benadrukte hoe belangrijk het is dat ondernemers in een aantrekkelijk vestigingsklimaat kunnen blijven werken, met minder regels en lagere lasten. Kosten en regeldruk zijn ook in de bouw- en vastgoedsector actueel en vragen steeds aandacht. Net als het kabinet, dat als motto heeft ‘Het kan wél’, zoekt onze sector naar nieuwe manieren om projecten rond te rekenen of beleggingen te laten renderen. Veel dingen zijn niet meer zoals vroeger, maar aan vastgoed is altijd behoefte. En dus ook aan partijen die dat vastgoed realiseren en daarin willen investeren. ‘Het kan wél’ van het kabinet is dus ook een ‘Het moet wel’ van de maatschappij. Onze samenleving is namelijk nooit af en we moeten er steeds samen aan blijven bouwen. Onze sector biedt niet alleen bouwstenen voor die samenleving, maar heeft ook invloed op de impact ervan.

Blik op 2025
De sector staat dus voor grote veranderingen en dat levert vragen op. Hoe ontwikkelen de economie en rente zich en wat betekent dit voor het beleggingsklimaat en nieuwbouwinvesteringen? Welke verwachtingen hebben we voor de sector in 2025 en wat komt er op de verschillende deelmarkten en subsectoren af? En welke plekken en gebouwen hebben de toekomst en hoe geven ondernemers daar succesvol vorm aan? Dat brede beeld van de markt schetsen we in dit Bouw- en Vastgoedbericht 2024. Voor de bouw- en vastgoedsector voor nu én morgen.

> Ga verder