De verschuivingen in het aantal verkooppunten en winkeloppervlakte in zowel de foodsector als de periferie verhullen de aanzienlijke afname van (vaak kleinschalige) non-food retailers en foodspecialisten in de binnensteden en dorpskernen van ons land.
Het samenvoegen van de sectoren food en non-food in analyses kan verwarring veroorzaken en ondernemers ten onrechte geruststellen dat er geen problemen zijn.
Het aantal winkels nam vanaf het hoogtepunt in 2010, toen er nog 108.436 stenen food en non-food winkels waren, af met ruim 27.000 blijkt uit de database van Locatus. Dat is bijna een kwart van het totale winkelbestand in 2010.
Deze telt op 1-1-2025 een aantal van 81.410 stenen food en non-food winkels. Ook in 2024 sloten weer een fors aantal, ruim 2.000, winkels de deur. De afname van het totaal aantal stenen winkels tussen 2010 en 2025 is vooral zichtbaar in non-food. In een tijdsbestek van 15 jaar zijn bijna 26.000 non-food winkels en ruim 1,6 miljoen non-food winkelmeters verdwenen.
Binnen food verdwenen er sinds 2010 per saldo ‘slechts’ 1.334 winkels. Er waren grote dalingen zichtbaar in specialisten in groente (van 1.261 naar 623, een afname van ruim 50%), slagers (van 2.276 naar 1.536, een afname van 33%) en bakkers (van 4.178 naar 3.201, een afname van 23%). Tegelijkertijd kwamen er bijna 600 supermarkten, ruim 200 mini-supers, ruim 300 tabaksspeciaalzaken en ruim 500 slijters bij. En het aantal horecapanden nam met 4.890 toe naar bijna 44.000.
Binnen non-food sloten maar liefst 25.591 winkels. Met name de volgende categorieën laten grote dalingen zien: Kleding & Mode (van 19.220 naar 13.272, -31%, met name in het dames- en kindersegment), Schoenen & Lederwaren (van 4.022 naar 2.069, -49%), Juweliers (van 1.641 naar 1.266, -22%), Vrije Tijd (Sport & Spel, Hobby en Media) (van 9.926 naar 4.940, -50%), Plant & Dier (van 6.904 naar 4.736, -31%), Bruin- & witgoed (van 4.959 naar 2.283, -54%), Doe-het-zelf (van 3.807 naar 2.373, -38%) en Wonen (van 11.489 naar 8.567, -25%).
Een in deze reeks van sluitingen opvallende uitzondering is de optiekbranche waarin het belang van stenen winkels duidelijk overeind blijft. Dat aantal steeg van 2.205 naar 2.302 (+4%). Ook opvallend is het aantal winkels in ‘tweedehands kleding en diversen’ dat steeg van 1.696 naar 2.677, een toename van bijna 1.000 winkels (+58%) in 15 jaar tijd.