Bouwen aan duurzame netwerken
Onder de subsector Grond-, Weg- en Waterbouw (GWW) valt de aanleg en het onderhoud van infrastructuur. Zoals wegen, bruggen, tunnels, dijken en waterwegen. De sector houdt Nederland mobiel en bereikbaar en beschermt ons tegen overstromingen. Ook stroomnetwerken en glasvezelnetwerken vallen onder deze sector. Veel civiele kunstwerken (zoals bruggen en tunnels) zijn aan het einde van hun levensduur. Daarom verschuift de focus van de sector steeds meer naar onderhoud en renovatie. Dit is belangrijk om de infrastructuur veilig en werkend te houden.
De belangrijkste opdrachtgever in deze sector is Rijkswaterstaat. Halverwege 2023 werd de sector onaangenaam verrast toen toenmalig minister Harbers veel nieuwe projecten in de ijskast zette. Gelukkig werd het gereserveerde budget grotendeels toegewezen aan onderhoud en renovatie. Zo konden veel bedrijven in de sector wel doorwerken.
Ook in de GWW-sector is verduurzaming belangrijk. Als grootste opdrachtgever stimuleert de overheid in haar uitvragen duurzame oplossingen. Bijvoorbeeld als het gaat om de inzet van minder milieubelastend of emissieloos materieel - hoewel ze nog niet altijd bereid is daarvoor een passende vergoeding te betalen.
De sector maakt traditioneel veel gebruik van fossiele en niet (makkelijk) hernieuwbare grondstoffen en materialen als beton, staal en asfalt. Er wordt wel gezocht naar milieubesparende alternatieve materialen. Die zoektocht levert nog weinig resultaat op. De samenstelling van traditionele bouwmaterialen wordt veranderd om zo de milieubelasting te verlagen. Ook in de GWW zien we steeds meer vormen van hergebruik of gebruik van secundaire materialen. Een knelpunt bij hergebruik van materiaal zijn vaak vragen rondom kwaliteitsgarantie, maar gelukkig worden daar steeds vaker oplossingen voor gevonden. Een voorbeeld is het verwijderen van liggers (de betonnen balken waarop een weg rust) uit de A9 begin 2024, om te worden hergebruikt in de A44.
In het kader van duurzaamheid wil Nederland op termijn van het gas af. Tot andere (hernieuwbare) energiebronnen genoeg beschikbaar zijn, moet het bestaande gasleidingnetwerk wel onderhouden worden. Dat levert de GWW-sector werk op. Ondertussen kunnen onderdelen klaargemaakt worden voor transport van waterstof. Daarnaast moet het rioolstelsel onderhouden, verbeterd én uitgebreid worden, met oog op klimaatveranderingen en de steeds vaker voorkomende piekbelasting.
De hoeveelheid onderhanden werk (lopende projecten) ligt in de GWW iets onder dat van de totale bouwsector. Voor de wegenbouwbranche stijgt de trend en ligt de werkvoorraad op ongeveer zesenhalve maand. Bij grond- en waterbouw gaat het om ongeveer acht maanden - zie ook figuur hieronder 'Onderhanden werk Totaal en GWW'.
> Burgerlijke en utiliteitsbouw
> Installatiebranche