Installatiebranche

De installatiebranche telt landelijk zo’n 30.000 bedrijven en biedt werk aan bijna 175.000 fte. Deze branche heeft drukke jaren achter de rug. Ter indicatie: bij middelgrote bedrijven in deze branche nam de omzet per monteur-FTE tussen 2016 en 2022 met 47% toe.

Dat het goed gaat komt onder andere doordat gebouwen steeds meer techniek in zich hebben. Het aandeel installaties in de totale stichtingskosten van gebouwen loopt op. In woningen is deze zogenaamde installatiequote ongeveer 16%. In utiliteitsgebouwen gaat het al om bijna 40%. Dat de installatiequote groeit, komt door een toegenomen vraag van gebruikers naar comfort (gebouwbeheersystemen en automatisering (domotica) en beveiliging (van goederen en data). Daarnaast is er een steeds scherpere wet- en regelgeving voor energiebesparing, isolatie en een gezonder binnenklimaat. De verwachting is dat de installatiequote blijft toenemen en dat ook voor de komende jaren er voldoende werk is.

We zien in deze sector veel fusies en overnames. Dat komt niet alleen door de goede vooruitzichten, de sector heeft ook relatief veel kleine bedrijven. Wanneer er binnen het bedrijf geen opvolging is of de kennis om de snel veranderende technologische ontwikkelingen bij te benen ontbreekt, dan kijken zij al snel naar een fusie of overname. Zowel verschillende grotere bedrijven in de sector als private equity-bedrijven kijken met interesse naar goed presterende bedrijven met een meerjarige werkvoorraad.

Personeelstekort én faillissementen

De  installatiesector kampt met een personeelstekort. Zelfs na een uitgebreide campagne door Doekle Terpstra (de voorzitter van Techniek NL) om jongeren en zij-instromers voor de branche te enthousiasmeren. De nieuwe CAO, die in augustus 2024 werd afgesloten, biedt wel 13% meer loon, maar een structurele oplossing voor het personeelstekort ontbreekt. De vraag is of de sector de arbeidsproductiviteit nog verder kan verhogen. In andere branches is de oplossing industrialisatie en automatisering. Maar die truc hoef je mensen in de installatiebranche natuurlijk niet uit te leggen.

In de installatiebranche is het aantal faillissementen gegroeid (zie figuur hieronder 'Faillissementen in de installatiebranche'). Bij die stijging kunnen we een paar kanttekeningen plaatsen. De branche heeft veel bedrijven, waaronder veel kleinere mkb-bedrijven en zzp’ers. In absolute aantallen zijn de faillissementen flink toegenomen, in relatieve zin valt het mee. Het aantal personen dat door die faillissementen geraakt wordt, is dus klein. Ook in historisch perspectief is het aantal faillissementen niet hoog; tien jaar geleden lagen die aantallen veel hoger. Een andere verklaring lijkt ook te vinden in installateurs van zonnepanelen. Juist onder hen is het aantal faillissementen hoog. Deze branche blijkt erg gevoelig voor veranderingen in beleid en overheidssubsidies. Veel van de ondernemers in deze tak doen dat nog maar kort en hebben weinig ‘vlees op de botten’. Ze zijn heel gespecialiseerd en hebben anders dan grotere bedrijven geen andere activiteiten om klappen mee op te vangen. Bij tegenwind vallen ze dus sneller om. Tegelijkertijd blijkt dat er genoeg banen zijn in andere delen van de bouwsector om deze mensen nieuw werk te geven.

Lees meer over:

> Burgerlijke en utiliteitsbouw
> Grond-, weg- en waterbouw en infrastructuur
> Afbouw en ruwbouw