Uiteindelijk opleving door stevige basis
Uiteindelijk opleving door stevige basis
De Burgerlijke en Utiliteitsbouw (B&U) is goed voor ongeveer 70% van de omzet van de totale bouwsector. Het gaat om de realisatie van woningen en utiliteitsgebouwen (gebouwen voor commerciële, publieke of industriële niet-woon doeleinden). In beide segmenten is er constante vraag naar nieuwe gebouwen. Ook de voorraad onderhanden werk blijft, ondanks een heel kleine daling vorige kwartaal, goed gevuld. (zie figuur 'Onderhanden werk Totaal en B&U')
Vooral woningbouw is erg gevoelig voor politieke besluiten en reageert bijvoorbeeld sterk op wetgeving over betaalbaarheid van huren en verplichte aandelen sociale en middeldure woningbouw in nieuwbouwprogramma’s. De hele B&U-sector is ook gevoelig voor veranderende rente. De gestegen rente maakt nieuwe investeringen duurder. De stijging van bouwkosten heeft de sector ook beïnvloed. Eerst stegen vooral materiaalkosten en daarna ook de lonen (na CAO-verhogingen om de inflatie te compenseren).
De laatste kwartalen groeit het aantal afgegeven bouwvergunningen voor woningen (zie figuur 'Ontwikkeling bouwvergunningen naar nieuwbouwsegment'). Ook de afgegeven vergunningen voor niet-woningen zijn licht gestegen.
Er worden meer nieuwbouwwoningen verkocht (zie figuur 'Verkochte nieuwbouwwoningen'). Het aantal opgeleverde nieuwbouwwoningen zal in 2024 en 2025 nog dalen, daarna stijgt het aantal waarschijnlijk flink. Misschien komt zelfs het streefgetal van 100.000 woningen even in beeld. Een groeiend probleem voor woningbouw is netcongestie. Veel woningbouwprojecten lopen vertraging op omdat de woningen nog niet kunnen worden aangesloten op het stroomnet.
In de utiliteitssector zorgen opdrachten in zorg en onderwijs voor een redelijke stabiele basis. Ook de productie van logistiek vastgoed blijft behoorlijk op peil. Veel van de bestaande gebouwen voldoen namelijk niet aan de moderne eisen, bijvoorbeeld op gebied van energieverbruik, vrije hoogte of vloerdruk. Daardoor gaan bedrijven op zoek naar nieuwbouw. Natuurlijk wordt ook gekeken naar manieren om bestaand vastgoed te verbeteren en verduurzamen. Dit is een goede basis voor partijen die werkzaam zijn in onderhoud en renovatie. Ongeacht de kosten, onderhoud is altijd nodig. Ook kan verduurzaming een grote besparing in de exploitatielasten betekenen.
Digitalisering oplossing personeelstekort?
De B&U-sector zoekt nieuwe vakmensen voor het grote aantal vacatures. Veel bedrijven zijn een leerwerkbedrijf of hebben een eigen bedrijfsschool. Toch lukt het velen niet om genoeg talent aan te trekken. De lonen zijn wel gestegen, maar werken in de bouw blijft zwaar. Het personeelstekort is een belangrijke aanjager van investeringen in digitalisering en industrialisatie. Machines, computers en kunstmatige intelligentie nemen mensen werk uit handen. Het verhoogt de arbeidsproductiviteit en vermindert faalkosten (kosten veroorzaakt door fouten in productie of processen). Veel ondernemers hebben recent geïnvesteerd in industrialisatie. Of dit ook echt tot meer output leidt, hangt af van de acceptatie in de markt van meer gestandaardiseerde en prefab-producten. Orders blijven vaak nog achter bij de productiecapaciteit van fabrieken.
Lees meer over:
> Grond-, weg- en waterbouw en infrastructuur
> Installatiebranche